Sanja Marusic

1. Verandert het fotograferen van een vrouw als vrouw daadwerkelijk iets aan je relatie met het model, of aan het verloop van de fotosessie?
Voor mij is de vraag iets anders, omdat ik voornamelijk mezelf fotografeer. De relatie is intern in plaats van tussen twee mensen, maar dat maakt het niet eenvoudiger; integendeel, het wordt complexer. Ik ben zowel degene die kijkt als degene naar wie gekeken wordt. Er is geen afstand om me achter te verschuilen, dus ik moet mijn eigen kwetsbaarheid heel direct onder ogen zien. Tegelijkertijd zorgt dit voor totaal vertrouwen en vrijheid. Ik kan risico's nemen, me ongemakkelijk voelen, vreemd zijn, zonder dat ik mezelf aan iemand anders hoef te verantwoorden. Het proces wordt daardoor heel intuïtief – bijna als een dialoog met mezelf, waarin ik balanceer tussen controle en loslaten.
2. Zijn er visuele conventies die voortkomen uit de mannelijke blik die u bewust hebt willen ontmantelen, of juist toe-eigenen?
Ik ben me er terdege van bewust hoe vrouwenlichamen historisch gezien zijn gekaderd/gefragmenteerd, geïdealiseerd en gecontroleerd. Ik probeer me hiertegen te verzetten door vervorming, speelsheid en ambiguiteit toe te staan. Tegelijkertijd probeer ik niet alles zomaar te verwerpen; soms leen ik een beeldtaal en ondermijn ik die, waardoor het enigszins ongemakkelijk of surrealistisch wordt, zodat het zich niet langer gedraagt zoals verwacht.
3. Hoe hebben je eigen lichaam en je eigen ervaring als vrouw je beïnvloed bij het kaderen, regisseren en kiezen van een moment?
Mijn eigen lichaam is een constant referentiepunt. Niet (alleen) in letterlijke zin, maar als een herinnering, een gewaarwording. Ik begrijp de spanning, de kwetsbaarheid, het verlangen om iets te verbergen of juist te overdrijven. Dit bepaalt mijn regiestijl, vaak heel intuïtief. Ik let op kleine gebaren, op hoe een lichaam de ruimte inneemt, op momenten waarop iets te gecontroleerd lijkt en juist losser moet worden gemaakt. Het gaat minder om perfectie dan om aanwezigheid.
4. Herken je jezelf in wat je fotografeert, of is het juist de afstand tussen jou en het onderwerp die je interesseert?
Beiden. Er zijn momenten waarop ik duidelijk iets van mezelf herken – een emotie, een houding, een soort innerlijke wereld. Maar ik ben ook erg geïnteresseerd in de kloof, in wat ik niet kan bereiken of volledig begrijpen. Deze afstand creëert ruimte voor de verbeelding. Als het alleen over mezelf zou gaan, zou het afgesloten zijn; als het alleen over de ander zou gaan, zou het afstandelijk kunnen lijken. Het is in de spanning tussen die twee dat het beeld tot leven komt.
5. Denk je dat er zoiets bestaat als een duidelijk "vrouwelijke blik", of vind je dit een te simplistische benadering?
Ik vind het te simplistisch om een blik te definiëren als intrinsiek "vrouwelijk". Ik denk dat het interessanter is om te spreken over veelvoud, over verschillende manieren van kijken die gevormd worden door ervaring, identiteit en context.
6. Wat wilde je met deze serie overbrengen over vrouwen en hun lichaam? En over jezelf en je moederschap, aangezien het zelfportretten zijn?
Met deze serie wilde ik het lichaam laten zien als iets veranderlijks en complex, niet zomaar een object om naar te kijken, maar iets dat emoties, herinneringen en transformatie in zich draagt. Door zelfportretten en de dimensie van het moederschap werd het heel persoonlijk. Het gaat over verandering, kwetsbaarheid, maar ook over een soort stille kracht. Ik probeerde geen duidelijke boodschap over te brengen, maar eerder een gevoel, iets intiems en tegelijkertijd een beetje surrealistisch, alsof het lichaam zowel vertrouwd als vreemd was.
7. Wat heb je door het maken van deze serie over jezelf geleerd?
Dit deed me beseffen hoeveel ik fotografie gebruik om dingen te verwerken die ik nog niet helemaal begrijp. Deze serie werd een manier om identiteit, moederschap en mijn relatie met mijn eigen lichaam, in al zijn veranderingen, te verkennen. Ik leerde ook accepteren dat ik niet alles in de hand heb, om dingen open te laten, om ze te laten bestaan in een staat van verandering. Vooral omdat je, als je moeder wordt, niet langer alles onder controle hebt: je moet leren je eigen ideeën en behoeften los te laten. Deze openheid van geest lijkt me nu belangrijk, zowel in mijn werk als in hoe ik mezelf zie.